enel Sağlık Sigortası ve Gelir Testine İlişkin Genel Değerlendirme!
Bu yazımızda, 5510 sayılı Kanunun geçici 12 inci maddesinde öngörülen geçiş sürecinin 01/01/2012 tarihi itibariyle sona ermiş olması nedeniyle, bu tarihten itibaren sağlık hizmetleri Sosyal Güvenlik Kurumuna devir edilenler ile bu tarihten itibaren her hangi bir sosyal güvenlik kapsamında olmayan ve Kanunun 60/g ve 60/c-1 (yeşilkartlı) bendi kapsamında sayılanların genel sağlık sigortası tescili ve gelir testine ilişkin işlemleri hakkında bilgi vermeye çalışacağız.
1/1/2012 tarihinden önce herhangi bir sosyal güvencesi olmayan kişiler bu tarihten itibaren Kanunun 61 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi gereği, 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (g) bendi (60/g) kapsamında, Sosyal Güvenlik Kurumuna tarafından re'sen genel sağlık sigortalısı olarak tescil edilmiştir.
Kanunun geçici 12 nci maddesi uyarınca, yürürlükten kaldırılan kanunlardaki hak ve yükümlülükler çerçevesinde kamu idarelerince sağlık hizmetleri sağlananların da Sosyal Güvenlik Kurumuna devir işlemleri 1/1/2012 tarihi itibariyle yapılmış ve bu kişiler bu tarih itibariyle Kanun hükümlerine göre sağlık hizmetlerinden yararlandırılmaya devam edileceklerdir.
Bunlar;
-3816 sayılı Kanuna göre sağlık yardımları karşılananlar, Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (1) numaralı alt bendi (60/c-1),
- 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanuna göre aylık bağlananlar, Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi (60/c-3),
- 442 sayılı Köy Kanunun 74 üncü maddesine göre görevlendirilen geçici köy korucuları ile ek 16 ncı maddesine göre aylık alanlar, Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (9) numaralı alt bendi (60/c-9),
Kapsamında yer alan kişilerdir. Bu vatandaşlarımızın hiçbir işlem yaptırmalarına gerek olmaksızın kanunda belirtilen maddeler kapsamda genel sağlık sigortalılığı devam edecektir.
Yani örnekle izah etmek gerekirse Abdullah Bey eski adıyla yeşil kartını 10/9/2011 tarihinde vize ettirdi. Bu vatandaşımız bir işlem yaptırmasına gerek olmaksızın Sağlık Bakanlığınca verileri 1/1/2012 tarihi itibariyle Sosyal Güvenlik Kurumuna devredilmiş olup, bu kapsamda 10/9/2012 tarihine kadar sağlık yardımlarından yararlanmasında herhangi bir engeli bulunmamaktadır.
Ancak şu unutulmamalıdır ki, 3816 sayılı Kanuna göre sağlık yardımları karşılanan ve Kanunun (60/c-1) alt bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı olarak tescil edilen kişilerden, yeşil kart vize tarihleri sona erenler, gelir testi işlemleri sonuçlandırılıncaya kadar vizelerinin sona erdiği tarihi takip eden gün itibariyle, (60/g) bendi kapsamında tescil işlemleri yapılacak ve Kanunun 82 nci maddesine göre tespit edilen prime esas kazanç tutarının alt sınırının otuz günlük tutarı (g/2) üzerinden primleri tahakkuk ettirilecektir.
Kanunun (60/g) bendi kapsamında tescil işlemi yapılanlar, 28/12/2011 tarihli ve 28156 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Genel Sağlık Sigortası Kapsamında Gelir Tespiti, Tescil ve İzleme Sürecine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin (Yönetmelik) geçici 2 nci maddesi uyarınca Sosyal Güvenlik Kurumunca kendisine tebligat gönderilen kişi, tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde Adres Kayıt Sistemindeki (AKS) kayıtlı yerleşim yerlerinin bulunduğu yerdeki sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarına gelir testini yaptırmak üzere başvurmak zorundadır.

Yine bir örnekle izah etmek gerekirse; Ahmet Beyin 60/c-1(yeşilkartı) vize tarihi 30/3/2012 tarihi itibariyle sona ermiş olsun. Sosyal Güvenlik Kurumu Ahmet Beyi 1/4/2012 tarihi itibariyle Kanunun 82 nci maddesine göre tespit edilen prime esas kazanç tutarının alt sınırının otuz günlük tutarı üzerinden primleri tahakkuk ettirilerek (60/g) bendi kapsamında re'sen tescil edecektir. Bu tescil sonucunda 60 günden fazla genel sağlık sigortası prim borcunuz oluşması halinde sağlık yardımlarından sizin ve bakmakla yükümlü olduğunuz (eş ve 18 yaş üstü çocuklar) kişilerin yararlanmaları mümkün olmayacaktır. O yüzden gelir tespitinizi yaptırmak için en kısa zaman içerisinde vakfa müracaat edilmesi gerekmektedir. Gelir testi sonucunuz 60/c-1 yeşilkart çıkması halinde 1/4/2012 tarihi itibariyle tescil işleminiz güncellenecek ve sağlık yardımlarından yararlanmaya devam edeceksiniz.

Yani 1/1/2012 tarihinden sonra Kanunun (60/g) bendi hariç diğer bentleri ya da fıkraları kapsamında genel sağlık sigortalısı ya da Kanunun 3 üncü maddesinin (10) numaralı alt bendi uyarınca genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişisi olarak sağlık yardımlarından yararlanmayanlar ile yararlanma hakları sona erenler, yararlanma haklarının sona erdiği tarihten itibaren Kanunun (60/g) bendi kapsamında, 82 nci maddeye göre belirlenen aylık prime esas kazanç alt sınırı üzerinden (g/2)re'sen tescil edilecektir.(Prim bugün için 106,38.-TL'dir)
Re'sen tescil işlemi yapılan bu kişilere, gelir testi işlemleri için Adres Kayıt Sisteminde AKS'de kayıtlı yerleşim yerlerinin bulunduğu yerdeki sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakfına başvurmaları gerektiğine ilişkin bildiri Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından 7201 sayılı Tebligat Kanununa göre iadeli taahhütlü posta yoluyla tebliğ edilmektedir.
Bir aylık süre zarfında vakfa müracaat eden vatandaşların gelir testi sonuçlarına göre genel sağlık sigortası tescil işlemleri;
- Asgari ücretin üçte birinden az olduğu tespit edilenler, primleri devlet tarafından karşılanmak üzere tescil başlangıç tarihi itibariyle, (60/c-1) - Asgari ücretin üçte birinden asgari ücrete kadar olduğu tespit edilenler, Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarının üçte biri üzerinden tescil başlangıç tarihi itibarıyla,(g/1) - Asgari ücretten asgari ücretin iki katına kadar olduğu tespit edilenler, Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarı üzerinden tescil başlangıç tarihi itibarıyla,(g/2) - Asgari ücretin iki katından fazla olduğu tespit edilenler, Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarının iki katı üzerinden gelir testinin sonuçlandığı tarih itibarıyla,(g/3)
Sosyal Güvenlik İl veya Merkez Müdürlüklerince yapılacaktır.
Bu kişilerden, "Gelir testine müracaat bildirimi" tebliğ edildiği tarihten itibaren bir ay içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna ya da sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarına başvurmayanlardan gelir testi yapılanlar ile gelir testi istemeyenlerin tescil başlangıç tarihinden itibaren aile içindeki gelirin kişi başına düşen aylık tutarı, Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen aylık prime esas kazancın (asgari ücretin) iki katı esas alınarak (g/3) primleri tahakkuk ettirilecek ve ödemesi gereken prim miktarı, sosyal güvenlik il müdürlükleri tarafından 7201 sayılı Kanuna göre iadeli taahhütlü posta yoluyla tebliğ edilecektir.
- Asgari ücretin üçte birinden az olduğu tespit edilenler yani 60/c-1 (yeşil kartlılar) re'sen tescil edildikleri tarihten itibaren 6 ay içinde gelir testine başvuruda bulunmuş ise primleri devlet tarafından karşılanmak üzere tescil başlangıç tarihi itibariyle, ancak bu 6 aylık sürede başvurulmaması halinde ise gelir testi sonuçlandığı tarih itibarıyla tescil işlemleri güncellenir.
Ayrıca Gelir testine müracaat bildirimi tebligatının alındığı tarihten itibaren 1 aylık süre içerinde gelir testi için ilgili vakfa müracaat etmeyenlerin gelir testi sonucuna göre tescilleri aşağıdaki şekilde yapılacaktır;
- Asgari ücretin üçte birinden asgari ücrete kadar olduğu tespit edilenler, Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarının üçte biri üzerinden gelir testi sonuçlandığı tarih itibarıyla, (g/1 prim miktarı 35.46-TL)
- Asgari ücretten asgari ücretin iki katına kadar olduğu tespit edilenler, Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarı üzerinden gelir testi sonuçlandığı tarih itibarıyla, (g/2 prim miktarı 106,38.-TL)
- Asgari ücretin iki katından fazla olduğu tespit edilenler, Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarının iki katı üzerinden gelir testinin sonuçlandığı tarih itibarıyla, (g/3 prim miktarı 212,76.-TL)
güncellenir.
Bu durumu da bir örnekle açıklamak gerekirse; Mustafa beye gelir testine gitmesi gerektiğine ilişkin tebligat 10/2/2012 tarihinde tebliğ edilmiş olsun. Mustafa bey ise en geç 10/3/2012 tarihinde gelir testi için vakfa başvurması gerekirken 20/3/2012 tarihinde başvurmuş ve gelir testi sonucu g/1 olarak 25/3/2012 tarihinde sonuçlanmış olsun. Mustafa bey 1/1/2012 tarihi ile gelir testinin sonuçlandığı tarihe kadar geçen süre için g/3 ten tescil edilecek çünkü 1 aylık süreçte müracaat etmedi. Daha sonra ise g/1 den tescilin güncellenmesi yapılacaktır.
1/1/2012-24/3/2012 arası g/3 (212,76 TL.)
25/3/2012 sonrası g/1 (35,46.-TL) burada Mustafa beyin 1 aylık süre içerisinde başvurmaması nedeniyle aylık 35,46.-TL olarak ödeyeceği prim miktarı bu defa 1,2 ve 3 üncü ayın 24 günlük kısmı için aylık 106,38 TL. olarak ödemesi gerekecektir.
Şu unutulmamalıdır ki herhangi bir kapsamda genel sağlık sigortalısı olmayan vatandaşların genel sağlık sigortası tescilleri Sosyal Güvenlik Kurumunca; Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarı üzerinden (g/2 prim miktarı 106,38.-TL) resen yapılmaktadır. 1/1/2012 tarihinden itibaren hiçbir vatandaşın genel sağlık sigortası kapsamı dışında bulunması mümkün olmamaktadır.
Bu yüzden vatandaşlarımızın mağdur olmamaları için genel sağlık sigortalılık statülerinin sürekli kontrol edilmesi ve gelir testlerini zamanında yaptırmaları gerekmektedir. Bu şekilde hem sağlık hizmetlerinden yararlanabilecekler hem de gelir seviyelerine uygun statülerde primlerini ödeyecekler ve maddi manevi mağduriyetleri ortadan kalkacaktır.
Sağlıcakla kalın.